VRV thu hồi nhiệt: khi nào đáng đầu tư so với VRV 2 ống

Thi công máy lạnh trung tâm VRF Panasonic Bình Dương

VRV thu hồi nhiệt là hệ VRV cho phép một số dàn lạnh làm lạnh trong khi những dàn lạnh khác sưởi ấm cùng lúc, và chuyển nhiệt thải từ khu đang lạnh sang khu đang sưởi. Hệ này chỉ đáng đầu tư khi công trình thật sự có nhu cầu lạnh và sưởi đồng thời; nếu cả tòa nhà chỉ cần làm lạnh như phần lớn công trình tại TP.HCM, VRV 2 ống (heat pump hoặc chỉ lạnh) thường là lựa chọn kinh tế hơn.

VRV thu hồi nhiệt là gì

Hệ VRV (hay VRF ở một số hãng) dùng một dàn nóng nối nhiều dàn lạnh bằng đường ống môi chất lạnh. Ở loại phổ biến nhất, gọi là heat pump 2 ống, toàn bộ dàn lạnh trong một hệ phải chạy chung một chế độ tại một thời điểm: hoặc cùng làm lạnh, hoặc cùng sưởi. Loại thu hồi nhiệt (heat recovery) bổ sung các hộp chọn nhánh nên từng dàn lạnh hoặc từng nhóm có thể chọn chế độ riêng.

Điểm lợi chính là phần nhiệt hút ra từ khu đang làm lạnh được đưa sang khu đang cần sưởi thay vì thải hết ra ngoài trời. Nhờ vậy hệ có thể tiết kiệm điện trong những giai đoạn có cả hai nhu cầu cùng lúc. Mức tiết kiệm thực tế phụ thuộc rất nhiều vào thời gian hai nhu cầu này xảy ra đồng thời, nên cần tính theo công trình cụ thể.

Lưu ý để tránh nhầm: cụm “thu hồi nhiệt” còn dùng cho thiết bị thu hồi nhiệt từ gió thải trong thông gió (HRV/ERV). Đó là hạng mục khác, không phải loại VRV nói trong bài này.

So sánh phương án hệ VRV thu hồi nhiệt và VRV 2 ống khi thi công cho tòa nhà
So sánh phương án là bước đầu tiên khi cân nhắc VRV thu hồi nhiệt.

Khác biệt so với VRV 2 ống

Bảng dưới tóm tắt khác biệt cốt lõi. Chi tiết số ống, giới hạn chiều dài và model cụ thể thay đổi theo hãng và đời máy, cần đối chiếu tài liệu kỹ thuật chính hãng trước khi thiết kế.

Tiêu chí VRV 2 ống (chỉ lạnh / heat pump) VRV thu hồi nhiệt
Chế độ các dàn lạnh Cả hệ cùng một chế độ tại một thời điểm Từng dàn lạnh hoặc nhóm có thể lạnh hoặc sưởi riêng
Thiết bị đi kèm Dàn nóng, dàn lạnh, bộ chia gas Thêm hộp chọn nhánh (thường gọi BS box hoặc tên tương đương theo hãng)
Đường ống Đơn giản hơn Nhiều dòng dùng 3 ống tới hộp chọn nhánh; một số hãng có thiết kế 2 ống thu hồi nhiệt
Chi phí đầu tư Thấp hơn Thường cao hơn do thêm thiết bị, vật tư và nhân công
Độ phức tạp thi công, vận hành Thấp hơn Cao hơn, cần nhân sự có kinh nghiệm
Phù hợp Công trình cùng nhu cầu cho mọi khu Công trình có nhu cầu lạnh và sưởi cùng lúc

Nguyên lý và cấu hình đường ống

Ở cấu hình phổ biến, từ dàn nóng đi ra các đường môi chất tới hộp chọn nhánh, rồi từ hộp này chia ra từng dàn lạnh hoặc nhóm dàn lạnh. Hộp chọn nhánh đóng mở van để cấp môi chất phù hợp với chế độ mà mỗi dàn lạnh đang yêu cầu. Khi nhu cầu lạnh và sưởi cân bằng, phần nhiệt được trao đổi giữa các dàn lạnh với nhau và dàn nóng chỉ cần bù phần chênh lệch.

  • Dàn lạnh nối chung một hộp chọn nhánh sẽ chạy cùng chế độ, nên cách chia nhóm quyết định mức linh hoạt thực tế.
  • Số dàn lạnh trên mỗi hộp và tổng công suất tối đa do hãng quy định, cần tra đúng model.
  • Bố trí hộp chọn nhánh cần có chỗ kiểm tra bảo trì (cửa thăm trần) và xét tiếng ồn khi van đóng mở.
Lắp đặt hệ thống VRV thu hồi nhiệt: dàn lạnh và đường ống môi chất lạnh trong công trình
Hệ VRV nhiều dàn lạnh: cách đi ống và chia nhóm quyết định hiệu quả vận hành.

Khi nào đáng đầu tư

Bạn nên cân nhắc VRV thu hồi nhiệt khi có ít nhất một trong các tình huống sau, và quan trọng là tình huống đó diễn ra thường xuyên chứ không chỉ vài ngày trong năm:

  • Công trình ở khu vực có mùa lạnh rõ rệt (ví dụ miền Bắc vào mùa đông), nơi vùng lõi tòa nhà vẫn cần làm lạnh còn khu ven mặt tiền cần sưởi.
  • Công trình có khu lạnh quanh năm như phòng server, phòng thiết bị, kho lạnh nhẹ, nằm chung hệ với khu cần sưởi.
  • Khách sạn, bệnh viện, tòa nhà cho thuê mà chủ đầu tư yêu cầu mỗi phòng tự chọn lạnh hoặc sưởi độc lập.
  • Công trình có mục tiêu hiệu suất năng lượng và đã tính được thời gian chạy đồng thời hai chế độ đủ để bù phần chi phí chênh lệch.
Dàn nóng và dàn lạnh hệ VRV VRF Panasonic thi công thực tế, tham khảo cho phương án VRV thu hồi nhiệt
Ảnh thi công hệ VRF của Điện Lạnh Lê Phạm tại Bình Dương (tham khảo cấu hình hệ nhiều dàn lạnh).

Khi nào chưa cần

Với đa số văn phòng, nhà hàng, showroom, khách sạn tại TP.HCM và khu vực phía Nam, nhu cầu sưởi rất ít hoặc không có. Khi đó phần chi phí tăng thêm của hệ thu hồi nhiệt khó hoàn vốn vì hệ gần như chỉ chạy một chế độ làm lạnh. Phương án VRV chỉ lạnh hoặc heat pump 2 ống đơn giản hơn, dễ bảo trì hơn và thường đủ dùng. Nếu đang phân vân giữa VRV với giải pháp nước lạnh, xem thêm bài VRV hay chiller cho tòa nhà văn phòng.

Lưu ý thiết kế và thi công

Nếu chọn hệ thu hồi nhiệt, các điểm sau cần chốt ngay từ giai đoạn thiết kế để tránh sửa đổi tốn kém khi thi công:

Về chi phí, không có mức giá chung cho mọi công trình: giá phụ thuộc hãng, công suất, số dàn lạnh, số hộp chọn nhánh và điều kiện thi công. Chỉ nên chốt ngân sách sau khi khảo sát và có bảng khối lượng chi tiết.

Checklist quyết định

  • Công trình có thật sự cần sưởi trong năm không, và ở khu nào?
  • Có khu cần làm lạnh quanh năm trong khi khu khác cần sưởi cùng lúc không?
  • Đã ước tính số giờ vận hành đồng thời hai chế độ trong một năm chưa?
  • Chênh lệch chi phí đầu tư so với VRV 2 ống là bao nhiêu và thời gian hoàn vốn dự kiến?
  • Đơn vị thi công và bảo trì có kinh nghiệm với hộp chọn nhánh của hãng đã chọn không?
  • Vị trí đặt hộp chọn nhánh có thuận tiện kiểm tra, bảo trì và chấp nhận được về tiếng ồn không?
  • Hãng đã chọn có tài liệu kỹ thuật, bảo hành và linh kiện sẵn tại Việt Nam không?

Câu hỏi thường gặp

VRV thu hồi nhiệt có phải lúc nào cũng tiết kiệm điện hơn VRV 2 ống không?

Không. Hệ chỉ tiết kiệm đáng kể khi có thời gian lạnh và sưởi chạy đồng thời. Nếu cả tòa nhà chỉ làm lạnh thì hiệu quả tương đương, trong khi chi phí đầu tư lại cao hơn.

Có thể nâng cấp từ VRV 2 ống lên thu hồi nhiệt không?

Thường không nên coi là nâng cấp đơn giản vì khác về dàn nóng, đường ống và hộp chọn nhánh. Cần khảo sát và đối chiếu tài liệu hãng trước khi quyết định.

Thu hồi nhiệt VRV có giống thu hồi nhiệt gió thải HRV/ERV không?

Không giống. VRV thu hồi nhiệt là cách chuyển nhiệt giữa các dàn lạnh trong cùng hệ môi chất lạnh, còn HRV/ERV trao đổi nhiệt giữa luồng gió thải và gió tươi.

Khách sạn tại TP.HCM có nên dùng VRV thu hồi nhiệt?

Tùy yêu cầu. Nếu khách không cần chế độ sưởi, VRV 2 ống thường đã đáp ứng. Hệ thu hồi nhiệt hợp lý hơn khi khách sạn có nhu cầu riêng như phòng cần sưởi hoặc khu kỹ thuật cần lạnh liên tục chung hệ.

Hệ này có khó bảo trì hơn không?

Có thêm hạng mục kiểm tra như hộp chọn nhánh và van điều khiển, nên cần nhân sự được hãng hoặc nhà thầu hướng dẫn và có lịch bảo trì rõ ràng.

Cần tư vấn chọn hệ VRV cho công trình?

Điện Lạnh Lê Phạm tư vấn, khảo sát và thi công hệ VRV/VRF cho văn phòng, khách sạn, tòa nhà tại TP.HCM và khu vực lân cận. Xem dịch vụ tại trang hệ thống điều hòa VRV, hoặc gọi hotline 0919.333.201 (08:00–18:00). Website: dienlanhlepham.vn.

chat zalo
chat zalo
chat zalo
chat zalo
chat zalo